|
EMLAK ALIMINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR ?
· Öncelikle bir emlak danışmanına başvurulmalıdır.
· Alım amacına uygun gayrımenkul tercih edilmelidir.
· Gayrımenkulün fiziki durumu, bulunduğu bölge, ulaşım durumu ve
komşular hakkında bilgi edinilmelidir.
· Gayrımenkulün tapu, belediye ve vergi dairesi kayıtları
incelenmelidir.
Aşağıda belirtilecek hususlara dikkat edilmesi halinde, emlak
alım-satımında karşılaşılması mümkün her türlü sorun ortadan
kalkacaktır.
1- Gayrımenkulün alınacağı bölge ile ilgili rayiç bedeller tespit
edilmeli ve emlak danışmanlığı konusunda uzman kişi veya kuruluşlarla
bağlantı kurulmalıdır.
2- Emlağın bulunduğu bölge, semt ve sokak, mümkün olduğunca
farklı gün ve saatlerde gezilerek çevre hakkında bilgi edinilmelidir.
3- Başvurulacak emlak danışmanının sunabileceği portföyün
zenginliğine dikkat edilmelidir. Emlakçının sunacağı seçeneklerin fazla
olması, emlak alımının daha sağlıklı olmasını sağlar.
4- Emlakçı veya emlak danışmanı ile çalışmaya karar verildiğinde,
sözkonusu hizmet karşılığında emlakçıya verilecek komisyon ve giderler
için önceden anlaşıp sözleşme yapılmalıdır.Emlakçıya ödemede
bulunulmuşsa, yapılan ödeme için mutlaka belge alınmalıdır.
5- Alınacak yer, bir apartmanda ise, apartmandaki işyeri ve konut
oranları dikkate alınmalıdır. İşyerlerinin konutlardan fazla olduğu
apartmanlarda, aidatların toplanması, merkezi ısıtma sisteminin açılıp
kapanma saatleri ve benzeri hususlarda ciddi sorunlar yaşanabilmektedir.
6- Taşınmaz hangi amaçla alınırsa alınsın, taşınmazın arsa payı
kontrol edilmelidir.Arsa payı yüksek olan daire sahibinin sahip olduğu
olanaklar daha fazladır.Özellikle eski binalar yıkılıp yerine yeni
yüksek katlı inşaat yapılırken, arsa payı çok olan paydaşa daha fazla
bağımsız bölüm düşer.
7- Kiracılı bir yer ihtiyaç için satın alınacaksa, kira
sözleşmesi incelenerek tahliye koşullarının bulunup bulunmadığı
belirlenmelidir. Kira sözleşmesinde tahliyeye ilişkin koşul yoksa,
kiracıdan noter onaylı tahliye taahhüdü alınmalıdır. Eğer emlakı,
satıcının kendisi kullanıyorsa, o zaman da bu taahhüt, satıcıdan
alınmalıdır.
8- Taşınmazın su, elektrik, doğalgaz, telefon hattı gibi
koşulları ile ısıtma sistemi, hidrofor, asansör, yedek su deposunun olup
olmadığı ve özellikle komşuların durumu incelenmelidir. Aidatların ne
kadar olduğu da öğrenilmeli. Keza depreme dayanıklılığı, önceki
depremlerde bir zarar görüp görmediği araştırılmalıdır.
9- Taşınmazın ışıklandırma, otopark ve güvenlik durumları ile son
kat ya da giriş katı olması halinde nem sorunu olup olmadığı hususları
araştırılmalıdır.Ayrıca, dairedeki inşaat kalitesi, elektrik aksamı ve
su tesisatı kontrol edilmelidir.
10- Alınacak taşınmazın tapu kaydı mutlaka incelenmelidir. Hatta
kadastro müdürlüğüne başvurularak taşınmazın gösterilen yerinin doğru
olup olmadığı tespit edilmelidir.
11- Alınacak yer işyeri ise yönetim planı mutlaka
incelenmelidir.Ayrıca alınacak yer dükkan ya da mağaza ise sözkonusu
yerde yaya trafiğinin yoğun olup olmadığı araştırılmalıdır.
12- Taşınmaz arsa ise imar planının olup olmadığı, imar planına
aykırı öğelerin bulunup bulunmadığı, taşınmazla ilgili kamulaştırma
işlemi olup olmadığı hususları araştırılmalıdır.
13- Satın alınacak yer, bağımsız bölüm ise bölümün numarası, tapu
dairesi veya belediyedeki projesinden kontrol edilmelidir.Eğer satın
alacağınız bağımsız bölümün tapu kaydı, arsa payı olarak görünüyorsa,
kat irtifakı kurulmasına engel bir durumun olup olmadığı
araştırılmalıdır.
14- Yatırım topraktan girilen bir inşaat ise Tapu Dairesi tespiti
ile ilgili belediyeden ve diğer mercilerden inşaat projesinin onaylı
olup olmadığı,projeye uygun bir inşaatın yapılmakta olup olmadığı ve
inşaatın kalitesinin projedekine uygun olup olmadığı kontrol
edilmelidir.
15- Eğer,kooperatif ortaklığı alınıyorsa,kooperatif yasalarına ve
devir işlemlerine uygunluğu kontrol edilmelidir. Üye olunacak
kooperatifin yöneticileri tanınmıyorsa,güvenilir çevrelerden daha önce
benzer organizasyonlar yapıp yapmadıkları,yaptılarsa bunların sonucunun
ne olduğu araştırılmalıdır. Kooperatifin, bölgesel bir üst birliğe üye
olup olmadığına bakılmalıdır. Şayet üye ise bu kooperatifin denetim
mekanizması daha etkindir. Kooperatifin inşaat yaptığı arsanın,
kooperatif adına tapulu veya tahsis belgeli olup olmadığına
bakılmalıdır. Ayrıca,arsanın imar durumu da incelenmelidir. Kooperatife
üye olduktan sonra da işlerin nasıl yürütüldüğünü genel kurul
toplantılarına düzenli olarak katılmak suretiyle yakınen takip
etmeliyiz. Ödediğimiz kooperatif aidatlarının belgesini de almalıyız.
Aidatlar da zamanında ödenmelidir.
16- Satın alınacak taşınmazın yapı kullanma izni (iskanı) olup
olmadığı, projesini uygun olup olmadığı tapudan ve belediyeden
incelenmelidir.Tapu örneğinde kat mülkiyeti tapusu yazıyor ise
taşınmazın yapı kullanma izni var demektir. Keza satış işleminden önce,
satılacak taşınmazın üzerinde haciz, ipotek, ihtiyati tedbir veya
başkaca şerhlerin bulunup bulunmadığı tapuda araştırılmalı, vergi
dairesinde ve belediyedeki kayıtlarında sorun olup olmadığı
araştırılmalıdır. Var olan sorunlar giderildikten sonra satışa
geçilmelidir.
17- Tapulu bir taşınmazın alım satım işlemini mutlaka tapu
dairesinde gerçekleştirmeli, satıcı yönünden mümkünse gayrımenkulünü
peşin satmalıdır. Şayet vadeli satış yapacaksa arta kalan bedel kadar
taşınmaz üzerine ipotek konulmalıdır.Tapu dışında kullanılan noter
satışı ya da muhtar senedi gibi resmiyeti olmayan satışların hiçbir
hukuksal geçerliliği yoktur. Noterde yapılan işlem ancak satış vaadidir.
Satış değildir. Ancak tapusuz taşınmazlarda zilyetliğin devri ve satış
noterde yapılırsa ispat kuvveti daha güçlüdür. Unutmayalım ki;
taşınmazın satımına ilişkin sözleşme geçersiz ise; cezai koşul da
geçersizdir. Gayrımenkulün satımını güçlendirmek için kararlaştırılan
cezai şart da satış sözleşmesinin tabi olduğu resmi biçimde
yapılmalıdır.
18- Satışlarda emlak beyan değerinin her yıl belirlenen yeniden
değerleme oranlarının altında satış yapılması kanunen mümkün değildir.
Bu hususa dikkat etmeliyiz. Aksi halde düşük satıştan dolayı devletin
uğradığı vergi kaybı cezalı olarak tahsil edilir.
19- Taşınmazı satın aldıktan sonra yıl sonuna kadar tapu
suretiyle birlikte belediyeye başvurup emlak vergisi ve çevre temizlik
vergisi beyannamesi verilmelidir.Alınan binanın emlak ve çevre temizlik
vergisi hiç ödenmemiş olsa bile yeni malik bu borçlardan sorumlu olduğu
için, ödemekle yükümlüdür. Ancak satın alındığı tarihten önceki borçları
eski malikten talep etme hakkı vardır. En doğrusu alım sırasında tüm
vergi makbuzları ile elektrik,su, yakıt ve aidat borçları ile ilgili
makbuzlar yeni sahip tarafından alınmalıdır.
|